dr hab. Zbigniew Tucholski, prof. PAN

13.03.2014 | 28.05.2020

Kierownik Pracowni Historii Techniki

pok. A02

tel. +48 22 65 72 836

dyżury: czw., pt. 10.00–13.00

email: ztucholski@ihnpan.pl

ORCID: 0000-0002-4171-4128

IMG_9946-326x473

Zainteresowania naukowe

Historyk techniki i komunikacji, specjalizujący się w historii kolejnictwa oraz ochronie zabytków techniki i architektury przemysłowej.

Wykształcenie, stopnie i tytuły naukowe

  • 2008 doktorat, Instytut Historii Nauki PAN, tytuł rozprawy: „Polskie Koleje Państwowe jako środek transportu wojsk Układu Warszawskiego. Technika w służbie doktryny”
  • 2016 habilitacja, Instytut Historii Nauki PAN, tytuł rozprawy: „Profesor Antoni Xiężopolski. Twórca polskiej szkoły budowy lokomotyw”

Zatrudnienie

  • 2017– kierownik Studiów Doktoranckich z Historii Nauki, Techniki i Kultury w Instytucie Historii Nauki PAN
  • 2017– Instytut Historii Nauki PAN, profesor nadzwyczajny od 2017
  • 2009–2017 Instytut Historii Nauki PAN, adiunkt
  • 2008–2010 Politechnika Śląska, Wydział Transportu, Katedra Transportu Szynowego, asystent

Udział w krajowych i międzynarodowych projektach badawczych

  • 2009–2010 „Inwentaryzacja architektury i infrastruktury kolejowej w granicach administracyjnych miasta Warszawy”, opracowanie „Katalogu zabytkowych obiektów architektury oraz infrastruktury kolejowej w granicach administracyjnych miasta Warszawy”. Projekt Biura Stołecznego Konserwatora Zabytków, kierownik projektu (zespół Z. Tucholski, J. Wardęcki, J. Andrzejewski, A. Skalimowski).
  • 2012–2014 udział w grancie Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego w ramach Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki „Historia nauki polskiej 1944/52–1989”, t. X ogólny, IHN PAN, NPRH moduł 1.1, nr 11H11012580, kierownik: prof. dr hab. Leszek Zasztowt, wykonawca, autor rozdziału.
  • 2015 kierowanie badaniami (wspólnie z archeologiem Witoldem Migalem) z zakresu archeologii przemysłowej, prowadzonymi na wraku parowca zatopionego w 1915 r. w Bugu w pobliżu miejscowości Brok.
  • 2016–2017 Konsultacja merytoryczna w zakresie historii techniki wojskowej oraz komunikacji, a także weryfikacja tłumaczenia tekstów o tematyce wojskowo-technicznej, w ramach projektu badawczego Instytutu Pamięci Narodowej „Stosunki polsko-sowieckie 1953–64”.
  • 2018 „Inwentaryzacja obiektów architektury i infrastruktury kolejowej na dawnych Kresach II RP”, projektu Narodowego Instytutu Polskiego Dziedzictwa Kulturowego za Granicą „Polonica”, kierownik projektu badawczego (zespół Z. Tucholski, P. Chuchro, S. Fedorowicz, M. Pszczółkowski, J. Wardęcki), I etap archiwalny.
  • 2019 „Inwentaryzacja obiektów architektury i infrastruktury kolejowej na dawnych Kresach II RP”, projektu Narodowego Instytutu Polskiego Dziedzictwa Kulturowego za Granicą „Polonica”, kierownik projektu badawczego (zespół Z. Tucholski, P. Chuchro, S. Fedorowicz, prof. M. Pszczółkowski, J. Wardęcki). Dokumentacja terenowa ponad 100 obiektów na terenie Ukrainy. II etap dokumentacyjny 2–9 października 2019 r.
  • 2017–2019 udział w grancie „Literaturoznawstwo architektoniczne (The Architectural Literary Studies)”, IBL PAN, nr 0176/NPRH4/H2a/83/2016, MNiSW, 2017–2019, projekt dr Aleksandry Wójtowicz. Wykonawca, analiza wybranych placów w Warszawie z akcentem na znaczenie punktów (gmachy jako nośniki znaczeń) i linii komunikacyjnych.
  • 2018– Inwentaryzacja historycznego budownictwa leśnego na terenie Kampinoskiego Parku Narodowego, Instytut Historii Nauki PAN, Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Warszawie, dyrekcja Kampinoskiego Parku Narodowego, projekt wykonywany wspólnie z mgr inż. arch. A. Kurek.
  • 2017– Przetłumaczenie na język angielski i wydanie drukiem oraz online monografii Zbigniewa Tucholskiego pt. Polskie Koleje Państwowe jako środek transportu wojsk Układu Warszawskiego. Technika w służbie doktryny, IHN PAN, nr 21H 17 0259 85, termin zakończenia 31 maja 2020

Działalność ekspercka

  • 2010–2013, 2018–2020 rzeczoznawca Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w zakresie opieki nad zabytkami, w dziedzinie: zabytki techniki, w specjalizacji: zabytki techniki i architektura przemysłowa (ze szczególnym uwzględnieniem zabytków kolejnictwa).
  • 2018 ekspert Komisji Infrastruktury Senatu RP, w Zespole ds. nowelizacji ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego „Polskie Koleje Państwowe” oraz Zespole ds. ochrony zabytków kolejowych.
  • 2019– biegły sądowy przy Sądzie Okręgowym w Warszawie w zakresie architektury przemysłowej zabytków techniki i komunikacji.
  • ponad 200 ekspertyz, opinii i inwentaryzacji zabytków techniki i architektury przemysłowej.
  • podejmowanie działań w celu objęcia ochroną konserwatorską ponad stu zabytków techniki i zespołów przemysłowych oraz komunikacyjnych, w ramach działalności kilku organizacji społecznych, związanych z ochroną dziedzictwa przemysłowego.

Członkostwo w radach naukowych, redakcjach czasopism i serii wydawniczych

  • 2009–2012 przewodniczący Rady Naukowej Muzeum Kolejnictwa w Warszawie
  • 2012–2016, 2016–2020 członek Rady ds. Muzeum Politechniki Warszawskiej
  • 2011–2014 członek Rady Naukowej Instytutu Historii Nauki PAN
  • 2011–2016 członek redakcji czasopisma „Stalowe Szlaki”
  • 2013–2017 członek komitetu redakcyjnego czasopisma „Analecta. Studia i Materiały z Dziejów Nauki”
  • 2016– członek komitetu redakcyjnego czasopisma „Kwartalnik Historii Nauki i Techniki”
  • 2017– członek grupy inicjującej i wspierającej ideę Roku Rzeki Wisły
  • 2017– członek Rady Naukowo-Programowej Stowarzyszenia Res Carpatica
  • 2019– członek Rady Naukowej Instytutu Historii Nauki PAN w kadencji 2019–2022
  • 2019– redaktor naczelny „Kwartalnika Historii Nauki i Techniki”
  • 2019– członek Rady Naukowej wydawnictwa LTW
  • 2019– członek rady redakcyjnej „Memorabilia Zoologica”

Członkostwo w towarzystwach i organizacjach naukowych

  • 1992– członek Polskiego Stowarzyszenia Miłośników Kolei w Warszawie
  • 1998–2005 prezes zarządu Polskiego Towarzystwa Miłośników Kolei Wąskotorowych
  • 1999–2005 członek zarządu Fundacji Polskich Kolei Wąskotorowych
  • 2013– wiceprezes Zarządu Głównego Polskiego Naukowego Towarzystwa Kolejowo-Technicznego
  • 2016– członek stowarzyszenia Res Carpathica
  • 2016–2019 członek specjalista Komitetu Historii Nauki i Techniki PAN
  • 2020– członek Komitetu Historii Nauki i Techniki PAN w kadencji 2020–2023
  • 2018– członek Towarzystwa Miłośników Historii w Warszawie

Nagrody i wyróżnienia

  • 2006 honorowe członkostwo Bieszczadzkiej Kolejki Leśnej oraz Medal „Zasłużony dla Bieszczadzkiej Kolejki Leśnej” za udział w restauracji i remoncie do stanu czynnego zabytkowego parowozu typu „Las”
  • 2008 nagroda prezesa Zarządu PKP S.A. Andrzeja Wacha za najlepszą pracę z dziedziny transportu szynowego w roku akademickim 2007/2008 – za pracę doktorską „Polskie Koleje Państwowe jako środek transportu wojsk Układu Warszawskiego. Technika w służbie doktryny”
  • 2014 Medal „Pro Patria Semper” płk Bronisława Gembarzewskiego za udział w odbudowie i restauracji czołgu Renault FT-17 sprowadzonego z Afganistanu w Muzeum Wojska Polskiego
  • 2015 Medal „Za upamiętnianie walk o Warszawę” za udział w pracach nad leksykonem „Warszawa lat wojny i okupacji 1939–1945”
  • 2016 nagroda im. Jana Jędrzejewicza dla najlepszej książki poświęconej historii nauki i techniki, za pracę „Profesor Antoni Xiężopolski. Twórca polskiej szkoły budowy lokomotyw”

Wybrane publikacje

Książki autorskie i współautorskie

  • Nasielska Kolej Wąskotorowa, Warszawa 2007, ss. 119.
  • Tucholski Z., Kucharski M., Kolej leśna Lipa – Biłgoraj 1941–1983 r., Zamość 2009, ss. 94.
  • Polskie Koleje Państwowe jako środek transportu wojsk Układu Warszawskiego. Technika w służbie doktryny, Warszawa 2009, ss. 318.
  • Tucholski Z., Igielski L., Katalog wystawy 75 lat elektryfikacji PKP, Warszawa 2011, ss. 15.
  • Mistewicz A., Tucholski Z., Rymsza B., Rymsza J., Dwa mosty Warszawy: 150 lat Mostu Kierbedzia i 100 lat Mostu Poniatowskiego/Two bridges of Warsaw: 150 years of Kierbedź Bridge & 100 years of Poniatowski Bridge, Warszawa 2014, ss. 119.
  • Tucholski Z., Profesor Antoni Xiężopolski. Twórca polskiej szkoły budowy lokomotyw, Warszawa 2015, ss. 248.
  • Mistewicz A., Tucholski Z., Wiślane porty Warszawy. Historia infrastruktury żeglugi śródlądowej stolicy, Warszawa 2017 r., ss. 177.


Rozdziały w pracach zbiorowych

  • (współautor) Tabor, [w:] Wrocławska kolej wąskotorowa 18941945, 19451991, red. J. Gołaszewski, M. Jerczyński, T. Pol, M. Zajfert, współpraca Z. Tucholski, Poznań 2010, s. 290–331.
  • Opracowanie ewidencji taboru kolejowego Trzebnickiej Kolei Wąskotorowej, eksploatowanego w latach 1948–1991, [w:] Wrocławska kolej wąskotorowa 18941945, 19451991, red. J. Gołaszewski, M. Jerczyński, T. Pol, M. Zajfert, współpraca Z. Tucholski, Poznań 2010, s. 456–463.
  • Problemy ochrony i rewitalizacji dziedzictwa infrastruktury kolejowej, [w:] Rewitalizacja Dziedzictwa Przemysłowego 2011 r., red. Julian Kołodziej, Warszawa 2011, s. 153–162.
  • Тухольский, З. Участие поляков в строительстве Транссиба и Китайско-Восточной железной дороги : к постановке вопроса, [w:] SIBIRICA – история поляков в Сибири в исследованиях польских и российских ученых, сборник научных трудов по итогам польско-российских научных семинаров (Варшава–Пултуск, 1  15 сентября 2012 г., Новосибирск, 8  22 октября 2012 г.), отв. ред. И. С. Трояк, пер. с пол. И. С. Трояк., Новосибирск 2013, s. 223–229.
  • Wkład polskich konstruktorów w rozwój rosyjskiej szkoły budowy taboru kolejowego na przełomie XIX i XX wieku ze szczególnym uwzględnieniem ośrodka petersburskiego, [w:] Akademie nauk, uniwersytety, organizacje nauki, polsko-rosyjskie relacje w sferze nauki XVIII–XX w., Warszawa 2013, s. 369–401.
  • Szkice do historii polskiej geodezji i kartografii kolejowej, [w:] Kamienie milowe w kartografii (Z dziejów kartografii, tom XVII), Warszawa 2013 (wyd. 2014), s. 285–308.
  • Wpływ techniki wojskowej na gospodarkę i badania techniczne w latach 19441956, [w:] Historia nauki polskiej, red. L. Zasztowt, J. Schiller-Walickia, tom X, 1944–1989, część III Idee i praktyka, Warszawa 2015, s. 355–424.
  • Stop Bahnmetal (Metal B) prof. Jana Czochralskiego i jego militarne zastosowanie, [w:] Konferencja Polska myśl techniczna w II Wojnie Światowej. W 70. Rocznicę zakończenia działań wojennych w Europie, Warszawa 2015, s. 155–173.
  • Professor Jan Czochralski – Bahnmetal railway bearning alloy (the B metal) and its military application, [w:] Polish technological achievements during world war II, Warsaw 2016, s. 149–167 (wyd. 2017).
  • Przestrzeń Techniki. Przestrzeń Podziemna, [w:] Miejsca trudne – transdyscyplinarny model badań. O przestrzeni placu Piłsudskiego i placu Defilad, red. Aleksandra Wójtowicz, Warszawa 2019, s. I-265-I-293.
  • Budowa i elektryfikacja linii średnicowej, The construction and Elektrification of a Cross-City Railway Line, [w:] Zabytkowa infrastruktura kolejowa Polski i Niemiec. Dialog konserwatorski Warszawa – Berlin, Historic Railway infrastructure in Poland and Germany. Warszawa – Berlin Conservation dialogue. Die historische Eisenbahn-Infrastruktur in Polen und Deutschland. Denkmaldialog Warszawa – Berlin, red. Karol Guttmejer, Warszawa 2019, s. 45–65.


Artykuły

  • Wojskowa kolej wąskotorowa na poligonie w Zielonce i Rembertowie, „Problemy Techniki Uzbrojenia” 2008, nr 4, s. 7–25.
  • Port i stocznia Czerniakowska w Warszawie. Przyczynek do historii oraz charakterystyka techniczna zespołu, „Gospodarka Wodna” 2009, nr 11, s. 450–457.
  • Tucholski Z., Borawski P., Rosyjskie pociągi pancerne w Czeczenii, „Przegląd Historyczno-Wojskowy”, 2009, nr 4, s. 215–236.
  • Paraboliczny wiadukt sklepiony Drogi Żelaznej Warszawsko-Kaliskiej przy ul. Armatniej w Warszawie – jedna z dwóch najstarszych na terenie Warszawy budowli inżynieryjnych o konstrukcji betonowej, „Ochrona Zabytków” 2009, nr 1, s. 43–52.
  • Jóźwiak-Niedźwiedzka D., Tucholski Z., Wiadukt żelbetowy z początków XX wieku – analiza mikrostruktury stuletniego betonu, „Drogi i mosty” 2010, nr 3, s. 23–37.
  • Tucholski Z., Fink-Finowicki J., Romuald Wetcel, Pionier motoryzacji kolei, konstruktor pojazdów trakcji spalinowej, „Kwartalnik Historii Nauki i Techniki” 2011, t. 56, nr 3–4, s. 157–168.
  • Muzeum Kolejowe oraz Muzeum Komunikacji w Warszawie (1928–1939), „Analecta” 2011, nr 2, s. 143–171.
  • Skalimowski A., Tucholski Z., Modernistyczne wiaty i przystanki kolejowe. O konieczności ochrony konserwatorskiej, „Ochrona Zabytków” 2010, nr 1–4/ (wyd. 2012), s. 73–84.
  • Inżynier Zdzisław Wojciechowski zasłużony organizator służby zasobów PKP, „Analecta” 2012, nr 1–2, s. 367–381.
  • Skalimowski A., Tucholski Z., Zabytkowe bulwary wiślane na Wybrzeżu Kościuszkowskim i Gdańskim w Warszawie, „Ochrona Zabytków” 2013, nr 66, s. 75–84.
  • Wspomnienia Jana Petrozolina, inżyniera pociągu cara Aleksandra III, „Przegląd Historyczny” 2013, t. 104, z. 2, s. 349–387.
  • Problematyka ochrony archiwaliów technicznych, „Archeion” 2013, nr 114 (wyd. 2014), s. 61–77.
  • Inżynierowie Adam Skibiński i Alfred Karlsbad, zapomniani pionierzy elektryfikacji PKP, „Zeszyty Naukowe Wydziału Elektrotechniki i Automatyki Politechniki Gdańskiej” 2015, nr 44 (I Sympozjum Historia Elektryki, Gdańsk, 29–30 czerwca 2015), s. 55–57.
  • Zasłużony pionier elektryfikacji polskich kolei Doc. Inż. Stanisław Plewako, „Maszyny Elektryczne, Zeszyty Problemowe” 2016, nr 4, s. 83–89.
  • Kuter holowniczy BMK-70, „Kwartalnik Historii Nauki i Techniki” 2017, nr 1, s. 83–99.
  • Elektrowozownia Warszawa–Grochów. Zapomniany zabytek polskiej inżynierii i architektury międzywojnia, „Kwartalnik Historii Nauki i Techniki” 2017, nr 2, s. 101–124.
  • Badania trakcyjne taboru wąskotorowego Warszawskich Kolei Dojazdowych profesora Alberta Czeczotta, „Analecta” 2017, nr 1, s. 203–222.
  • Skalimowski A., Tucholski Z., Dworzec PKP Wawer – kolejowa architektura „odwilży”, „Ochrona Zabytków” 2017, nr 1, s. 77–102.
  • Kremacja zwłok w Rosji sowieckiej, „Medycyna Nowożytna” 2017, nr 2 (wyd. 2018), s. 61–78.
  • Roszak T., Tucholski Z., Zasłużony inżynier służby trakcji PKP Teobald Neumann (18991985), „Analecta” 2017, nr 2 (wyd. 2018), s. 89–104.
  • Inżynier Henryk Genello (18721948), szkic do portretu zapomnianego architekta kolejowego, „Kwartalnik Historii Nauki i Techniki” 2018, nr 1, s. 65–87.
  • Uwarunkowania konserwatorskie i techniczne odbudowy zabytkowego taboru kolejowego, „Analecta” 2018, nr 1, s. 265–287.
  • Rymsza B., Mistewicz A., Tucholski Z., A History of the First Permanent Bridge Across the Vistula River in Warsaw, Poland, „ICON: Journal of the International Committee for the History of Technology” 2017, nr 23 (wyd. 2018), s. 145–166.
  • Fotografia lotnicza jako źródło historyczne, „Kwartalnik Historii Nauki i Techniki” 2019, nr 2, s. 167–179.


Artykuły recenzyjne i recenzje

  • Stare koleje i nowe błędy – recenzja albumu Łucjana Madziara Przedwojenne Koleje, „Stolica” 2011, nr 11, s. 52.
  • recenzja książki: Janicki Arkadiusz, Michał Laszczkowski, Eriks Jekabsons, Polentechnikum, Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Warszawa 2012, „Przegląd Historyczny” 2013, z. 2, s. 414–418
  • recenzja książki; Stankiewicz Ryszard, Stiasny Marcin, Atlas linii kolejowych Polski, wyd. 2, Wydawnictwo Eurosprinter, Rybnik 2011, „Przegląd Historyczny” 2013, z. 2, s. 418–424.
  • recenzja książki: Henryk Jursz, Koleją z Wrzeszcza na Kaszuby, Oskar, Gdańsk 2013, portal internetowy Histmag.org, https://histmag.org/Henryk-Jursz-Koleja-z-Wrzeszcza-na-Kaszuby-recenzja-8652, 4 XI 2013 r.
  • recenzja książki: Adam Reszka, Recenzja Wiślane statki i techniki nawigacyjne od XVI do XX wieku, Wydawnictwo Bernardinum, Gdańsk 2012, „Kwartalnik Historii Nauki i Techniki” 2014, nr 1, s. 219–222.
  • Zapomniany budowniczy polskich kolei, recenzja książki Marka Moczulskiego i Andrzeja Paszke Józef Nowkuński budowniczy linii kolejowych, Stowarzyszenie Inżynierów i Techników Komunikacji RP Oddział w Katowicach, Katowice 2015 r., „Nowe Książki” 2016, nr 6.
  • Nieoczywisty „korytarz”, recenzja pracy Marcina Przegiętki, Komunikacja i polityka. Transport kolejowy i drogowy w stosunkach polsko-niemieckich w latach 1918–1939, IPN, Warszawa 2015, „Nowe Książki” 2016, nr 11, s. 15–16.
  • Katalog „Sygnalny”, „Nowe Książki” 2017, nr 6, s. 84–85.
  • recenzja książki: Krzysztof Marek Herman, Kolej wąskotorowa Piotrków–Sulejów, Księży Młyn, Łódź 2016 r., „Kwartalnik Historii Nauki i Techniki” 2017, nr 3, s. 126–127.
  • recenzja książki: Marek Mistewicz, XVII-wieczne mosty przez środkowo-dolną Wisłę w świetle ikonografii, kartografii i źródeł pisanych, Instytut Badawczy Dróg i Mostów Warszawa 2012, „Analecta” 2016, nr 2, s. 211–215.
  • Dudkowski M., Tucholski Z., recenzja książki: Piękne, użyteczne, zbędne… Obiekty kolejowe w Polsce, red. Michał Kapias, Dawid Keller, Muzeum w Rybniku, Rybnik 2016, portal internetowy Histmag.org, https://histmag.org/Piekne-uzyteczne-zbedne-Obiekty-kolejowe-w-Polsce-red.-M.-Kapias-i-D.-Keller-recenzja-15277, 30 maja 2017.
  • recenzja wydawnicza pracy dr Roberta Gawkowskiego i Jacka Wiśniewskiego Sportowe dzieje Ursusa, Warszawa 31 grudnia 2017 r.
  • recenzja wydawnicza książki Aleksandry Wójtowicz Metamorfozy Pałacu Staszica, Warszawa 28 sierpnia 2017 r.
  • recenzja książki: Marek Mistewicz, Dawny most przez Wisłę w Wyszogrodzie/The old bridge over the Vistula in Wyszogród, „Studia i materiały”, zeszyt 78, Instytut Badawczy Dróg i Mostów w Warszawie, Warszawa 2016, „Analecta” 2017, nr 2, s. 187–190.
  • recenzja wydawnicza książki: D. Siemiński, Żyrardów 1945–1953. Życie polityczne, społeczne i gospodarcze, Łódź 2019.

Opracowane biogramy i hasła

  • Polski wkład w przyrodoznawstwo i technikę. Słownik polskich i związanych z Polską odkrywców, wynalazców oraz pionierów nauk matematyczno-przyrodniczych i techniki, pod red. prof. dr hab. inż. Bolesław Orłowski, opracowanie haseł: Albert Czeczott, Wacław Łopuszyński, Władysław Dmochowski, Bronisław Małachowski, Ludwik Lewi, Ludwik Eberman, Wieliczko Konstanty (współautor Stefan Fuglewicz), Nestor Bujnicki (współautor Stefan Fuglewicz).
  • Suplement, Polski wkład w przyrodoznawstwo i technikę. Słownik polskich i związanych z Polską odkrywców, wynalazców oraz pionierów nauk matematyczno-przyrodniczych i techniki, t. V, Warszawa 2019, Opracowanie haseł: Bolesław Jałowiecki, s. 91–93, Piotr Kapcia s. 99–101, Jan Wojciechowski s. 233–235, Romuald Wetcel s. 222–225 (wspólnie z J. Finkiem-Finowickim), Jan Kenig s. 101–103, Edward Seget s. 182–185, Henryk Graftio s. 68–71, Seweryn Wachowski s. 215–218 (wspólnie z J. Czajewskim).
  • hasła do leksykonu Warszawa lat wojny i okupacji 19391945: Zaplecze trakcyjne Warszawskiego Węzła Kolejowego; Trakcja elektryczna Warszawskiego Węzła Kolejowego w okresie okupacji; Wykaz zmian nazw stacji i mostów kolejowych na terenie Warszawy; Komunikacja tramwajowa na terenie Getta Warszawskiego; Omnibus konny w Getcie zwany też niewłaściwie tramwajem konnym, potocznie „kohnhellerka”, „chata wuja Kohna”; Hasło ogólne likwidacja zabudowy na terenie Getta i wywóz gruzu; Bocznice normalnotorowe na terenie Getta przeznaczone do wywozu gruzu; Tymczasowa kolej wąskotorowa do wywozu gruzu z Getta: Gliniana – gruzowisko w rejonie Obozowej; Tymczasowa kolej wąskotorowa do wywozu gruzu z terenu Getta: Bonifraterska – Kępa Potocka; Bocznica na Umschlagplatz – organizacja deportacji Żydów do obozu w Treblince; Linia kolejowa Warszawa Gdańska – Łomianki wraz z bocznicą do Składnicy Amunicji w Palmirach; Elektryczne Koleje Dojazdowe S.A. (EKD); Komunikacja autobusowa w latach 1939–1944; Tramwaje Warszawskie 1939–1944; Komunikacja tramwajowa Ostbahnu, „zielone linie”; PKP Warsztaty Główne I kl. Warszawa – Praga; Ostbahn Ausbesserungswerk (OAW) Warschau – Praga; PKP Warsztaty Główne I kl. Pruszków; Ostbahn Ausbesserungswerk (OAW) Pruszków; Warszawska Spółka Akcyjna Budowy Parowozów (WSABP); Zakłady Mechaniczne Lilpop, Rau & Loewenstein Sp. Akc. Warszawa (LRL); Koleje dojazdowe – hasło ogólne; Kolej Dojazdowa Marecka S.A.; Kolej Jabłonowska; Kolej Grójecka; Grosser Otton, ppłk inż. (1882–1943), Groszkowski Janusz Leon (1898-1984), Grzybowski Ludwik (1885-1957), Łapanka, Szaber, Ukraiński Komitet w Warszawie/Ukrainisches Komitee i. Warschau, Deutsche Ostbahn/Niemiecka Kolej Wschodnia, Strażacki ruch oporu „Skała”, Lotnisko Bielany, Legalizacja, Transporty więźniów z Warszawy do obozów, więzień i miejsc pracy przymusowej, Szczekaczki, Dorożki konne, Butelka zapalająca „koktajl Mołotowa”, „koktajl Montera, Uzbrojenie AK w Warszawie, Aktion Reinhardt, Einsatz Reinhardt, Dyrekcja Okręgowa Kolei Państwowych w Warszawie, Wojenna Dyrekcja Kolejowa Warszawa przy Dowództwie Obrony Warszawy, Energia elektryczna i gaz, Technische Nothilfe (TN), Towarzystwo Ostatniej Posługi. Pinkiertowcy; Pierwsze Żydowskie Biuro Pogrzebowe „Wieczność” „Necach-Weemeth”, Białoruski Związek Samopomocy/Weissrussischer Selbsthilfeverband), 1941 Bielaruski Sajuz Samapomaczy/Waissruthenischer Selbsthilfeverein, Komitet Białoruski, Przemysł i rzemiosło, Barykady 1939, 1944, Niszczenie dóbr kultury i gospodarki, Stacje kolejowe.
  • hasła do leksykonu „Polski Petersburg” projektu Międzynarodowego Centrum Kultury w Krakowie: Jan Eliasz Korwin-Petrozolin (1851–1928), Antoni Xiężopolski (1861–1951), Bolesław Pieriejasławski-Jałowiecki (1846–1918), Jan Ignacy Florian Kenig (1822–1880), Albert Czeczott (1873–1955), Feliks Antoni Jasiński (1856–1899), Kolej Petersbursko-Warszawska, Instytut Technologiczny Petersburg – polska kadra i studenci, Instytut Inżynierów Komunikacji Petersburg – polska kadra i studenci.

Arrow Button Wróć

Polityka prywatności Więcej or ZAMKNIJ KOMUNIKAT